ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
ลักษณะต้นยางนา • รู้จักใบ ลำต้น และเรือนยอด

ลักษณะต้นยางนา ใบ ลำต้น และวิธีสังเกต

การรู้จักใบและทรงต้นช่วยคัดกรองชนิดได้ แต่การยืนยันต้องใช้ลักษณะหลายส่วนร่วมกัน โดยเฉพาะเมื่อต้นยังเล็กหรือไม่มีดอกและผล

ลักษณะต้นยางนาสังเกตจากอะไร?

ลักษณะของ ยางนา สังเกตได้จากลำต้นเปลาตรง เปลือกสีเทา ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่ และขนบริเวณยอดอ่อนกับใต้ใบ ควรตรวจใบ ยอด และผลประกอบกัน เพราะไม้ในสกุลยางหลายชนิดมีลักษณะใกล้เคียงกัน

สำหรับชื่อวิทยาศาสตร์ ชื่อเรียกท้องถิ่น และข้อมูลภาพรวม อ่านได้ที่ ต้นยางนา

รู้จักยางนาจากลำต้นถึงปลายใบ

ลำต้นตรง เรือนยอดใหญ่ และใบที่มีเส้นแขนงชัด เป็นภาพรวมที่ช่วยให้เข้าใจลักษณะของยางนาได้ง่ายขึ้น ส่วนรายละเอียดอย่างการเรียงใบและผิวใต้ใบช่วยเติมความเข้าใจให้ครบทั้งต้น

ลำต้น เปลือก เรือนยอด และกิ่ง

ต้นใหญ่มีลำต้นค่อนข้างตรง ช่วงลำต้นด้านล่างมักไม่มีกิ่ง เรือนยอดเป็นพุ่มใหญ่ทรงกลมหรือรี เปลือกค่อนข้างหนาสีเทาปนขาว ส่วนกิ่งอ่อนและยอดมีขน ลักษณะเปลือกอาจเปลี่ยนไปตามอายุ จึงควรดูร่วมกับใบที่ติดอยู่บนกิ่ง

ต้นที่ถูกตัดแต่งหรือปลูกในพื้นที่แคบ อาจมีทรงพุ่มต่างจากต้นในป่า รูปทรงเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ สำหรับระบุว่าเป็นยางนา

ใบยางนามีลักษณะอย่างไร?

จุดตรวจใบยางนา
ส่วนที่สังเกต ลักษณะที่ใช้ประกอบการจำแนก
การเรียงตัว ใบเดี่ยวเรียงสลับตามกิ่ง
รูปทรง รูปรีถึงรูปไข่ ปลายแหลม โคนใบอาจมน รูปลิ่มกว้าง หรือเว้าตื้น
ขนาด กรมอุทยานฯ ระบุใบยาว 9–24 เซนติเมตร ส่วน NParks ระบุยาว 9–25 และกว้าง 3.5–15 เซนติเมตร
สีและผิวใบ ใบแก่สีเขียว ใต้ใบมีขนเด่นกว่าใบด้านบน ควรตรวจทั้งสองด้าน
เส้นใบ มีเส้นกลางใบและเส้นแขนงใบชัดเจน กรมอุทยานฯ ระบุข้างละ 12–20 เส้น

ช่วงขนาดใบในเอกสารแต่ละแหล่งต่างกันได้ตามตัวอย่างที่ศึกษา ไม่ควรใช้ความยาวใบเป็นเกณฑ์ตัดสินชนิดเพียงข้อเดียว ใบอ่อน ใบแก่ และใบจากตำแหน่งต่างกันอาจมีขนาดไม่เท่ากัน

รายละเอียดของใบยางนา

ใบยางนาเด่นตรงไหน?

ใบเดี่ยวเรียงสลับ

แต่ละใบมีแผ่นใบเดียวติดกับก้านใบ ใบเรียงสลับไปตามกิ่ง คำว่าใบเดี่ยวจึงอธิบายโครงสร้างของใบ ไม่ได้หมายถึงกิ่งที่มีใบเพียงใบเดียว

แผ่นใบรูปรีถึงรูปไข่

แผ่นใบมีส่วนกลางกว้างและปลายแหลม โคนใบอาจมน เป็นรูปลิ่มกว้าง หรือเว้าตื้น รูปใบจึงมีความต่างกันได้ภายในชนิดเดียวกัน

เส้นใบชัดและใต้ใบมีขน

เส้นกลางใบทอดจากโคนไปยังปลาย มีเส้นแขนงแยกออกสองข้าง ส่วนขนใต้ใบเป็นอีกลักษณะที่ใช้ประกอบคำอธิบายใบยางนา นอกเหนือจากสีและขนาด

วิธีสังเกตต้นยางนาให้ครบหลายส่วน

  1. ลำต้น: ต้นใหญ่มีลำต้นค่อนข้างตรง ช่วงล่างมักเปลาหรือไม่มีกิ่ง
  2. เรือนยอด: เป็นพุ่มใหญ่ทรงกลมหรือรี โดยรูปทรงขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่และการตัดแต่งด้วย
  3. เปลือก: ค่อนข้างหนา สีเทาปนขาว ลักษณะผิวเปลือกเปลี่ยนไปตามอายุของต้น
  4. กิ่งและใบ: กิ่งอ่อนและยอดมีขน ใบเดี่ยวเรียงสลับ มีเส้นแขนงชัดและขนบริเวณใต้ใบ

จุดสังเกตระยะสืบพันธุ์ดูต่อได้ที่ ดอกยางนา และ ลูกยางนาและผลมีปีก ซึ่งอธิบายส่วนดอกและผลแยกจากลักษณะลำต้นและใบในหน้านี้

เข้าใจคำบรรยายลักษณะต้นไม้

ลำต้น เปลือก และเรือนยอดต่างกันอย่างไร?

คำบรรยายต้นยางนามักกล่าวถึงหลายส่วนร่วมกัน แต่ละคำบอกลักษณะคนละด้าน ตั้งแต่โครงสร้างหลักของต้นไปจนถึงผิวภายนอกและส่วนพุ่มใบ

ลำต้นเปลา
หมายถึงช่วงลำต้นที่ไม่มีกิ่ง ลำต้นยางนาขนาดใหญ่มักมีช่วงเปลาตรงด้านล่าง ก่อนถึงส่วนที่แตกกิ่งเป็นเรือนยอด
เรือนยอด
คือส่วนรวมของกิ่งและใบด้านบนของต้น ยางนามีเรือนยอดใหญ่ทรงกลมหรือรี เป็นคนละส่วนกับลำต้นเปลาด้านล่าง
เปลือกต้น
เป็นผิวภายนอกที่หุ้มลำต้น เปลือกยางนาค่อนข้างหนาและมีสีเทาปนขาว สีและลักษณะผิวอาจต่างกันตามอายุ
กิ่งอ่อนและยอด
เป็นส่วนปลายของกิ่งที่กำลังเจริญ มีขนเป็นลักษณะประกอบ จึงให้รายละเอียดต่างจากผิวเปลือกของลำต้นใหญ่

อ่านภาพรวมของต้นยางนา

ลำต้นเป็นแนวหลัก เปลือกหุ้มอยู่ด้านนอก กิ่งแผ่ออกเป็นโครงของเรือนยอด และใบเรียงอยู่ตามกิ่ง ลักษณะเหล่านี้รวมกันเป็นรูปทรงที่เห็นของต้นยางนา

ความแตกต่างที่พบได้ในต้นยางนา

ทำไมต้นยางนาแต่ละต้นจึงดูไม่เหมือนกันทั้งหมด?

ขนาดใบไม่เท่ากันทุกใบ

ใบอ่อน ใบแก่ และใบที่อยู่คนละตำแหน่งอาจมีขนาดต่างกัน ช่วงขนาดในเอกสารจึงเป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่ขนาดตายตัวของใบทุกใบ

รูปทรงเรือนยอดต่างกันได้

ต้นที่อยู่ในพื้นที่แคบหรือผ่านการตัดแต่งอาจมีรูปทรงต่างจากต้นในป่า คำว่าพุ่มกลมหรือรีจึงเป็นคำอธิบายภาพรวมของเรือนยอด

ผิวเปลือกเปลี่ยนตามอายุ

รายละเอียดของเปลือกต้นไม่จำเป็นต้องเหมือนกันระหว่างต้นเล็กกับต้นใหญ่ การอธิบายเปลือกจึงพิจารณาอายุของต้นควบคู่ไปด้วย

ใบด้านบนกับใต้ใบมีรายละเอียดต่างกัน

ใบแก่มีสีเขียว ขณะที่ใต้ใบมีขนเด่นกว่าใบด้านบน เส้นใบและผิวใบจึงช่วยอธิบายลักษณะได้มากกว่าสีเขียวเพียงอย่างเดียว

พันธุ์ยางนาและคำว่า “ต้นยางนาแดง”

คำว่า “พันธุ์ยางนา” หรือ “สายพันธุ์ยางนา” ในการซื้อกล้าอาจหมายถึงแหล่งเมล็ดหรือต้นแม่ ไม่ได้ยืนยันว่าเป็นพันธุ์ปลูกที่ได้รับการตั้งชื่อทางวิชาการ ยางนาในหน้านี้หมายถึงชนิด Dipterocarpus alatus

“ต้นยางนาแดง” เป็นคำเรียกที่กำกวม ไม่ควรสรุปว่าเป็นพันธุ์หนึ่งของยางนาเพียงจากชื่อขาย เอกสารกรมอุทยานฯ ระบุยางแดงเป็น Dipterocarpus turbinatus ซึ่งเป็นคนละชนิดกับยางนา Dipterocarpus alatus ส่วนสีแดงของยอดหรือกาบใบอ่อนเพียงอย่างเดียว ก็ไม่ยืนยันว่าเป็นยางแดง

คำถามที่พบบ่อยเรื่องลักษณะต้นยางนา

ใบยางนามีลักษณะอย่างไร?

ใบยางนาเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่ ปลายแหลม ใบแก่สีเขียว มีเส้นแขนงใบชัดและมีขนใต้ใบ ควรตรวจยอดและส่วนอื่นร่วมด้วยเพื่อยืนยันชนิด

สังเกตต้นยางนาได้อย่างไร?

ดูลำต้นเปลาตรง เปลือกสีเทา เรือนยอดใหญ่ และใบที่ยังติดกิ่ง แล้วตรวจยอด ใต้ใบ และผลเมื่อมี ไม่ควรยืนยันชนิดจากทรงต้นหรือใบเพียงภาพเดียว

ต้นยางนาแดงเป็นสายพันธุ์ยางนาหรือไม่?

ยังสรุปไม่ได้จากคำเรียกนี้ ยางแดงที่ระบุในเอกสารกรมอุทยานฯ คือ Dipterocarpus turbinatus ซึ่งเป็นคนละชนิดกับยางนา Dipterocarpus alatus ชื่อวิทยาศาสตร์จึงช่วยแยกความหมายของคำเรียกทั้งสองชนิด

แหล่งข้อมูลประกอบ

  • สารานุกรมพืชในประเทศไทย: ยางนา — กรมอุทยานฯ
  • Dipterocarpus alatus — NParks
  • แผ่นพับยางนา — กรมป่าไม้ (PDF)
  • ป่าของประเทศไทย — กรมอุทยานฯ (รายชื่อยางแดง, PDF)

ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 1 ตุลาคม 2569

สอบถามต้นยางนาสำหรับพื้นที่ของคุณ

แจ้งจำนวน ขนาดที่ต้องการ และจังหวัดปลายทาง เพื่อสอบถามต้นที่มีจำหน่ายและรายละเอียดการจัดส่ง

ขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญผ่าน LINE

กำลังเลือกต้นไม้ทำรั้วอยู่ใช่ไหม?

ส่งรูปพื้นที่หรือแจ้งความยาวแนวรั้วมาได้เลย ทีมงานจะช่วยแนะนำชนิดต้นไม้ ขนาด และจำนวนต้นที่เหมาะกับพื้นที่ของคุณ พร้อมตอบทุกคำถามโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

เพิ่มเพื่อน LINE OA

รับคำแนะนำและประเมินราคาฟรี

ส่งรูปพื้นที่หรือแจ้งขนาดแนวรั้วที่ต้องการ ทีมงานจะช่วยเลือกไม้รั้วที่เหมาะสม พร้อมคำนวณจำนวนต้น และจัดทำใบเสนอราคาโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

เพิ่มเพื่อน LINE OA

รับคำแนะนำและประเมินราคาฟรี

ส่งรูปพื้นที่หรือแจ้งลักษณะการปลูกที่ต้องการ ทีมงานช่วยแนะนำพันธุ์ไม้ที่เหมาะกับพื้นที่ พร้อมประเมินจำนวนต้นและจัดทำใบเสนอราคาโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

เพิ่มเพื่อน LINE OA

รับคำแนะนำและประเมินราคาฟรี

ส่งรูปพื้นที่หรือแจ้งความยาวแนวที่ต้องการปลูก ทีมงานจะช่วยแนะนำชนิดต้นไม้ ขนาด และจำนวนต้นที่เหมาะสม พร้อมประเมินราคาเบื้องต้นโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

เพิ่มเพื่อน LINE OA

สอบถามพื้นที่จัดส่ง

ต้องการทราบว่าจัดส่งถึงพื้นที่ของคุณหรือไม่?

แจ้งจังหวัด อำเภอ หรือส่งตำแหน่งหน้างานผ่าน LINE ทีมงานจะตรวจสอบพื้นที่ พร้อมแนะนำต้นไม้ที่เหมาะสม และแจ้งรายละเอียดการจัดส่งให้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

เพิ่มเพื่อน LINE OA

สอบถามเกี่ยวกับรูปภาพและลิขสิทธิ์

ต้องการสอบถามการใช้งานรูปภาพ ขออนุญาตนำรูปภาพไปใช้ หรือแจ้งปัญหาเกี่ยวกับลิขสิทธิ์?

ติดต่อทีมงานผ่าน LINE พร้อมส่งลิงก์หน้าที่เกี่ยวข้อง หรือรายละเอียดของรูปภาพ ทีมงานจะตรวจสอบและตอบกลับโดยเร็วที่สุด

เพิ่มเพื่อน LINE OA

ให้เราช่วยเลือกพันธุ์ไม้ที่เหมาะกับพื้นที่

ส่งรูปพื้นที่หรือแจ้งความยาวแนวปลูกที่ต้องการ พร้อมบอกวัตถุประสงค์ เช่น ทำรั้ว บังสายตา หรือกันลม ทีมงานจะช่วยแนะนำชนิดไม้ ขนาด ระยะปลูก และจำนวนต้นที่เหมาะสม พร้อมตรวจสอบพื้นที่จัดส่งและจัดทำใบเสนอราคาโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

เพิ่มเพื่อน LINE OA

สอบถามต้นไม้ล้อม

แจ้งชนิดต้นไม้ ขนาด และจำนวนต้นที่ต้องการ พร้อมจังหวัดปลายทาง ทีมงานช่วยตรวจสอบต้นไม้ที่มีอยู่ แนะนำขนาดให้เหมาะกับพื้นที่และงบประมาณ พร้อมประเมินราคาไม้ล้อม ค่าขนส่ง และบริการปลูกตามลักษณะหน้างาน สามารถส่งรูปพื้นที่หรือรายละเอียดโครงการผ่าน LINE เพื่อสอบถามและประเมินเบื้องต้นได้

สอบถามไม้ล้อมทาง LINE

ขอราคาและเช็กต้นไม้

แจ้ง ชนิดต้นไม้ ขนาด จำนวนต้น และจังหวัดปลายทาง
ทีมงานช่วยตรวจสอบต้นที่มีอยู่ พร้อมประเมิน ราคาต้นไม้ ค่าขนส่ง และงานปลูกตามหน้างาน

หากยังไม่แน่ใจว่าควรเลือกขนาดหรือจำนวนเท่าไร สามารถส่งรายละเอียดพื้นที่มาให้ทีมงานช่วยแนะนำเบื้องต้นได้

สอบถามราคาและเช็กต้นไม้